اين آية فرمود : يعنى اگر امام خود را نيابيد وغايب گردد وأو را نبينيد چه خواهيد كرد « 1 » ؟ وابن ماهيار از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : يعنى اگر غايب گردد امام شما - به سبب بديهاى اعمال شما - كه براي شما امام تازه خواهد آورد « 2 » ؟ وبر اين مضمون أحاديث بسيار است « 3 » . وآب را كناية از علم گردانيده‌اند براي آنكه چنانكه آب باعث حيات بدن است ، همچنين علمي كه از أئمة به شيعيان رسيده باعث حيات روح ايشان است ، واين أولى است به منت گذاشتن زيرا كه آب سبب حيات چند روزهء دنيا است وعلم موجب حيات ابدى آخرت است ، واين بطن آية است ومنافاة با ظاهر آية ندارد ، وهر دو مراد است وقرآن مجيد را هفت بطن مىباشد . آيهء دوم : وَأَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً « 4 » يعنى « واينكه اگر مستقيم باشند بر راه حق ونگردند از آن بسوى راههاى باطل هرآينه مىآشامانيم به ايشان آبهاى بسيار » . در كافى ومناقب از حضرت امام محمد تقي عليه السّلام روايت نموده است كه : يعنى اگر بر راه ولايت ومحبت واعتقاد امامت علي بن أبي طالب عليه السّلام واوصياى أو مستقيم بمانند ، مىآشامانيم به دلهاى ايشان زلال ايمان را « 5 » . واين نيز بطن آية است به وجهي كه مذكور شد . آيهء سوم : فَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها وَهِيَ ظالِمَةٌ فَهِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ « 6 » يعنى « بسى از شهرها كه هلاك گردانيديم أهل آنها را ، پس خالى

--> ( 1 ) . غيبت شيخ طوسي 160 ؛ كمال الدين 360 . ( 2 ) . تأويل الآيات الظاهرة 2 / 709 ؛ كافى 1 / 339 ، وروايت در آنجا از امام كاظم عليه السّلام است . ( 3 ) . رجوع شود به المحجة فيما نزل في القائم الحجة 231 و 232 . ( 4 ) . سورهء جن : 16 . ( 5 ) . كافى 1 / 419 ؛ مناقب ابن شهرآشوب 4 / 357 . ( 6 ) . سورهء حج : 45 .